چند روش ساده برای تشخیص طلای اصل از بدل

راهنمای نگهداری از طلا؛ چطور درخشش طلایتان را سال‌ها حفظ کنید؟

طلا فلزی ماندگار است، اما این‌طور نیست که هیچ‌وقت کدر نشود. عرق بدن، عطر، کرم و گرد و غبار کم‌کم روی آن لایه‌ای می‌نشانند و برق‌اش را می‌گیرند. خبر خوب این است که برگرداندن درخشش طلا کار سختی نیست. فقط کافی است چند عادت ساده را رعایت کنید.

۱. طلا را آخر از همه بپوشید و اول از همه دربیاورید

عطر، لاک، کرم و اسپری مو می‌توانند سطح طلا را کدر کنند. اول آرایش و عطرتان را بزنید، بعد جواهر را بپوشید. موقع دوش گرفتن، شنا، ورزش و کارهای خانه هم طلا را دربیاورید.

۲. با آب ولرم و صابون ملایم بشویید

هر چند وقت یک‌بار، طلا را چند دقیقه در آب ولرم و کمی مایع ظرف‌شویی ملایم بگذارید. با مسواک نرم آرام تمیزش کنید، آبکشی کنید و با پارچه‌ی نرم و بدون پُرز خشک کنید.

۳. از مواد شیمیایی دور بمانید

کلر استخر و سفیدکننده می‌توانند به آلیاژ طلا آسیب بزنند و رنگ آن را تغییر بدهند. از مواد پاک‌کننده‌ی قوی هم برای تمیز کردن جواهر استفاده نکنید.

۴. هر قطعه را جداگانه نگه دارید

طلا نسبتاً نرم است و اگر قطعه‌ها در یک جعبه روی هم بریزند، به هم خط می‌اندازند. هر جواهر را در جعبه‌ی جدا یا کیسه‌ی نرم نگه دارید.

۵. گاهی نزد زرگر چک‌آپ کنید

سالی یک‌بار قفل، گیره‌ی نگین‌ها و زنجیر را به زرگر نشان بدهید. شُل شدن یک گیره‌ی کوچک می‌تواند باعث گم شدن نگین شود. طلای سفید هم ممکن است بعد از مدتی نیاز به آبکاری مجدد رودیوم داشته باشد تا سفیدی‌اش برگردد

 

۷- تشخیص طلا با گاز گرفتن

شاید در فیلم‌ها دیده باشید که قهرمان داستان سکه‌ی طلا را گاز می‌گیرد. پشت این صحنه یک واقعیت هست: طلای خالص بسیار نرم است و با کمی فشار اثر می‌پذیرد. اما این روش دقیق نیست. چون فلزات نرم دیگری مثل سرب هم اثر می‌پذیرند. از طرفی طلای ۱۸ عیار که با آلیاژ محکم‌تر شده، ممکن است هیچ ردی نپذیرد. گاز گرفتن جواهر برای دندان‌ها هم خطر دارد، مخصوصاً اگر قطعه بدل باشد و فلز ناشناخته‌ای داشته باشد. پس این روش را بیشتر به‌عنوان یک نکته‌ی جالب بدانید، نه یک آزمایش واقعی.

۸- تشخیص طلا با آب

طلا چگالی بالایی دارد و در آب فوراً ته‌نشین می‌شود. ظرفی آب بردارید، قطعه را داخلش بیندازید و ببینید می‌ماند یا غرق می‌شود. اگر روی آب ماند یا آرام فرو رفت، قطعه طلا نیست. این روش فقط برای کنار گذاشتن جنس‌های خیلی سبک خوب است. فلزات سنگین مثل مس و برنج هم ته‌نشین می‌شوند. پس اگر قطعه‌ای ته‌نشین شد، هنوز اصل بودنش ثابت نشده و باید با روش‌های دیگر بررسی شود.

۹- بررسی علامت‌های شناسایی (اعداد و حروف حک‌شده روی طلا)

بیشتر جواهرات طلا نشانه‌هایی در جایی کم‌دیدتر، مثل داخل حلقه یا کنار قفل دستبند و گردنبند دارند. عددهایی مثل ۱۸ یا ۷۵۰ یعنی طلای ۱۸ عیار. عددهای رایج دیگر ۳۷۵ (۹ عیار)، ۵۰۰ (۱۲ عیار)، ۵۸۵ و ۵۸۳ (۱۴ عیار)، ۹۱۶ (۲۲ عیار)، ۹۵۸ (۲۳ عیار) و ۹۹۹ (۲۴ عیار) هستند. حروفی مثل GP نشان می‌دهد قطعه فقط آبکاری طلا دارد و داخلش فلز دیگری است. حروف PT هم یعنی جنس قطعه پلاتین است.

اما یک هشدار مهم: این نشان‌ها را می‌شود روی قطعه‌های بدل هم حک کرد. از طرفی ممکن است جواهرات قدیمی هیچ نشانی نداشته باشند. پس علامت حک‌شده راهنمای خوبی است، نه تأییدیه‌ی نهایی. بهترین کار این است که کنارش فاکتور و مهر معتبر فروشنده را هم ببینید.

۱۰- استفاده از مواد اسیدی یا قلیایی

تست‌های شیمیایی روش حرفه‌ای زرگرهاست، ولی برای خانه مناسب نیستند. چند مورد را باید بشناسید:

سرکه و آبلیمو: طلای واقعی با این مواد واکنش نمی‌دهد، اما این یعنی فقط طلا نیست؛ خیلی از فلزات دیگر هم واکنش خاصی نشان نمی‌دهند. از طرفی روی قطعه‌های آبکاری‌شده ممکن است لایه‌ی رویی را خراب کند.

آمونیاک و وایتکس: این مواد قوی روی ظاهر جواهر اثر می‌گذارند و نتیجه‌شان هم قابل‌اعتماد نیست. ما استفاده از آنها را توصیه نمی‌کنیم. هیچ‌وقت آمونیاک و وایتکس را هم‌زمان یا نزدیک هم استفاده نکنید، چون گاز سمی تولید می‌کنند.

اسید نیتریک: تست اسید را زرگرها با کیت مخصوص و در شرایط ایمن انجام می‌دهند. این ماده خطرناک است و در خانه نباید سراغش رفت.

الکل: برای طلا مفید نیست، چون الکل روی طلا و بدل هر دو اثری نمی‌گذارد.

اگر می‌خواهید تست شیمیایی انجام شود، بهتر است قطعه را به یک طلافروشی معتبر ببرید.

۱۱- بررسی با تغییر رنگ پوست

طلای اصل با پوست واکنش نمی‌دهد. اما فلزات ارزان‌تر مثل مس و برنج با عرق بدن ترکیب می‌شوند و گاهی جای تماسشان را سبز یا سیاه می‌کنند. اگر قطعه‌ای را چند ساعت پوشیدید و پوستتان رنگ عوض کرد، شک کنید. چند نکته: عطر و کرم و پودر می‌توانند نتیجه را خراب کنند، پس قبل از تست پوست را تمیز و خشک کنید. طلای عیار پایین که مس زیادی دارد هم گاهی چنین اثری دارد، پس این نشانه به‌تنهایی قطعی نیست.

۱۲- کمک گرفتن از طلافروش مطمئن

تا اینجا چند روش ساده را دیدیم، ولی هیچ‌کدام جای یک بررسی حرفه‌ای را نمی‌گیرد. مطمئن‌ترین راه برای دور ماندن از طلای تقلبی، همان ابتدا از فروشگاه معتبر خرید کردن است. طلافروشی‌های دارای مجوز زیر نظر اتحادیه بازرسی می‌شوند و فاکتور رسمی با مشخصات عیار و وزن می‌دهند. با داشتن فاکتور، حتی اگر مشکلی پیش بیاید، حقتان را می‌توانید پیگیری کنید.

اگر قطعه‌ای را قبلاً خریده‌اید و شک دارید، آن را نزد یک زرگر معتمد ببرید. زرگر با دستگاه عیارسنج، بدون هیچ آسیبی به جواهر، عیار و اصل بودنش را دقیق مشخص می‌کند.

.